De brede welvaartscans op gemeenteniveau zijn op woensdag 18 februari aangeboden aan de burgemeesters van de Friese gemeenten. In deze scans wordt zichtbaar hoe het met de brede welvaart in gemeenten gaat en hoe ze zich in de afgelopen jaren op sociaal, economisch en ruimtelijk terrein hebben ontwikkeld. De heer Sybrand Buma, burgemeester van Leeuwarden, nam het onderzoek in ontvangst namens de burgemeesters van Fryslân.
In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen heeft Planbureau Fryslân de trends en ontwikkelingen voor alle gemeentes geactualiseerd. De scans bieden daarmee een feitelijk overzicht van waar gemeenten staan op het gebied van brede welvaart. Daarnaast biedt het inzicht in welke ontwikkelingen richting de toekomst zichtbaar zijn. Bekijk hier de staat van de brede welvaart per gemeente.
Het verschilt per gemeente hoe het ervoor staat met de brede welvaart. Wel zijn er trends die veel voorkomen: een snel ouder wordende bevolking, druk op het zorgsysteem en verenigingsleven, een kwetsbare arbeidsmarkt, groeiende mentale belasting en zorgen over leefbaarheid en klimaat. Inwoners ervaren hun leven gemiddeld genomen als positief, maar deze ontwikkelingen kunnen op de langere termijn grote impact hebben op het leven van inwoners.
Op de gemeentepagina’s is per gemeente een interactief dashboard beschikbaar met kernindicatoren voor brede welvaart, aangevuld met een duiding van trends en ontwikkelingen en mogelijke ontwikkelrichtingen richting 2040. De scans brengen ontwikkelingen in samenhang in beeld en laten zien hoe veranderingen op sociaal, economisch en ruimtelijk terrein elkaar beïnvloeden. Ze laten zien waar het goed gaat, waar zorgen ontstaan en op welke punten de gemeente en haar inwoners voor grote keuzes staan.
De gemeentescans zijn nadrukkelijk geen beleidsadvies of normatief kader. Ze bieden een analytische onderlegger die helpt om ontwikkelingen over een langere periode te bezien en gesprekken over toekomstige keuzes te ondersteunen. Met de gemeentelijke scans wil Planbureau Fryslân bijdragen aan een gedeelde feitenbasis in een periode waarin in veel gemeenten vooruit wordt gekeken naar een nieuwe bestuursperiode. Door het langetermijnperspectief zichtbaar te maken, kunnen gemeenten actuele vraagstukken plaatsen in een bredere context.
In 2026 zet Planbureau Fryslân de volgende stap in het werken met een langetermijnperspectief. Op dit moment worden vier Friese toekomstscenario’s uitgewerkt, die voor de zomer worden gepubliceerd. Deze scenario’s laten verschillende mogelijke toekomsten zien en helpen om het gesprek over de toekomst te verbreden. Door verder vooruit te kijken, worden soms andere ontwikkelingen en vragen zichtbaar dan op de termijn van enkele jaren. Dat kan helpen om huidige keuzes in een breder perspectief te plaatsen en samen te verkennen wat nodig is om Fryslân ook op langere termijn veerkrachtig en leefbaar te houden.
Heeft u vragen over deze publicatie als journalist? Neem dan contact op met senior onderzoeker Chaïm la Roi
Voor overige vragen kunt u contact opnemen met onderzoeker en projectleider Arlette Bickel
06 250 766 10