Grotere bedrijven in Fryslân zijn ambitieuzer en investeren vaker in circulariteit dan kleinere bedrijven. Ook de bouw en industrie lopen op meerdere onderdelen voorop. Tegelijkertijd ervaart één op de zes ondernemers belemmeringen bij de circulaire transitie. Dat blijkt uit onderzoek van Planbureau Fryslân onder ruim 800 Friese ondernemers.
Eind 2025 vulden ruim 800 ondernemers een vragenlijst van het Ondernemerspanel in. Zij kregen vragen over onder meer materiaalgebruik, energie, investeringen en de overstap naar hernieuwbare energie.
Als ondernemers aan circulaire economie denken, noemen zij vooral materialen en energie. Bijna de helft, 48 procent, streeft naar volledige recycling van producten en materialen. 31 procent gebruikt naar verhouding minder materialen dan vijf jaar geleden.
Ook energie speelt een belangrijke rol. Meer dan de helft van de ondernemers gaf eind 2025 aan last te hebben van stijgende energieprijzen. 44 procent streeft naar volledig groene stroom en 28 procent is bereid te investeren in energie.
Tegelijkertijd geeft 44 procent van de ondernemers aan niet bereid te zijn te investeren in de circulaire economie. Daarmee laat het onderzoek zien dat de bereidheid om stappen te zetten sterk verschilt tussen bedrijven.
Vooral grotere bedrijven zijn vaker bereid om te investeren en hebben vaker een strategie voor circulariteit. Hetzelfde beeld is zichtbaar in de bouw en industrie.
Zo streeft 63 procent van de bedrijven in de bouw en 57 procent in de industrie naar volledige recycling, tegenover gemiddeld 48 procent. Ook zijn bedrijven in deze sectoren vaker bereid te investeren in het beperken van materiaalgebruik.
Zestien procent van de ondernemers ervaart belemmeringen bij de overgang naar een meer circulair bedrijf. Groeiende bedrijven en bedrijven in de bouw lopen daar relatief vaker tegenaan. Veelgenoemde knelpunten zijn regelgeving, beperkte toegang tot subsidies en financiering en netcongestie.
Dat vooral grotere bedrijven op meerdere onderdelen verder zijn, maakt het belangrijk om ook kleinere bedrijven mee te krijgen in de circulaire transitie. Juist in Fryslân zijn veel bedrijven relatief klein.
Het onderzoek ziet daarbij kansen in samenwerking. Kleinere bedrijven kunnen gezamenlijk mogelijk voldoende schaal bereiken om investeringen haalbaar te maken. Ook kunnen grotere bedrijven binnen een keten kleinere bedrijven verder helpen.
Daarnaast kan meer inzicht in de eigen CO₂-uitstoot helpen om gerichter maatregelen te nemen. Van de bedrijven die daar zicht op hebben, neemt 85 procent maatregelen om de uitstoot te beperken.
De publicatie Circulair ondernemen in Fryslân is gebaseerd op de eerste vragenlijst van het Ondernemerspanel van Planbureau Fryslân. Ruim 800 Friese ondernemers deden mee. Lees hier alles over het Ondernemerspanel.
Bekijk de volledige publicatie voor meer cijfers over onder meer materiaalgebruik, energie, water, biodiversiteit, sociale inclusie en de belemmeringen die ondernemers ervaren.
Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie
Deze site is standaard ingesteld op 'cookies toestaan", om je de beste mogelijke blader ervaring te geven. Als je deze site blijft gebruiken zonder je cookie instellingen te wijzigen, of als je klikt op "Accepteren" hieronder, dan geef je toestemming voor het gebruik van Cookies.