Wat willen inwoners zelf veranderen aan hun gezondheid? Met data van Panel Fryslân onderzocht Planbureau Fryslân samen met Campus Fryslân – RUG, Friese Preventieaanpak, GGD Fryslân en Partoer welke gezondheidsdoelen inwoners van 18 jaar en ouder hebben en of zij daarbij ondersteuning wensen.
Daarbij is gekeken naar onder meer bewegen, voeding, gewicht, stress, alcohol en roken. In 2026 zijn ook beter slapen en minder sociale media gebruiken toegevoegd.
Meer bewegen of sporten is het meest genoemde gezondheidsdoel. Bijna twee derde van de inwoners, 63 procent, wil hieraan werken. Ook andere doelen worden vaak genoemd. Zo wil 53 procent gewicht verminderen, 47 procent beter omgaan met stress en 46 procent gezonder eten. Daarnaast wil de helft van de inwoners beter slapen en 41 procent minder sociale media gebruiken.
Opvallend is dat inwoners niet alleen vaker afzonderlijke gezondheidsdoelen noemen, maar ook vaker meerdere doelen tegelijk hebben. In 2026 heeft 69 procent twee of meer van de zes doelen die in alle meetjaren zijn onderzocht. In 2022 en 2024 lag dat aandeel rond de 58 procent.
Niet alle groepen inwoners noemen gezondheidsdoelen even vaak. Vooral jongere inwoners hebben relatief vaak meerdere doelen. Van de 18- tot 34-jarigen heeft 77 procent twee of meer gezondheidsdoelen. Onder inwoners van 75 jaar en ouder is dat 54 procent.
Ook bij afzonderlijke doelen zijn verschillen zichtbaar. Zo wil 68 procent van de 18- tot 34-jarigen beter omgaan met stress, 63 procent beter slapen en 65 procent minder sociale media gebruiken.
Een gezondheidsdoel hebben betekent niet automatisch dat iemand daar ondersteuning bij wil. Bij veel doelen geeft een groot deel van de inwoners aan het zonder hulp van een persoon of organisatie te willen doen.
Welke ondersteuning wél gewenst is, verschilt per doel. Bij bewegen, voeding en gewicht wordt relatief vaak een sport- of leefstijlcoach genoemd. Bij stress en slapen noemen inwoners vaker de huisarts of praktijkondersteuner. Ook familie en vrienden spelen bij verschillende doelen een rol. Bij stress staat een relatief groot deel van de inwoners open voor ondersteuning.
Bij alcohol en tabak is apart gekeken naar inwoners die deze middelen daadwerkelijk gebruiken. Van de inwoners die alcohol gebruiken, wil een kwart minderen of stoppen. Van de tabaksgebruikers wil bijna twee derde minder roken of helemaal stoppen.
Ook hier geldt dat de meerderheid geen ondersteuning wil. Onder inwoners die wel hulp wensen, worden onder meer familie en vrienden, de huisarts of praktijkondersteuner en de zorgverzekeraar genoemd.
De resultaten laten zien waar inwoners zélf verandering wenselijk vinden. Dat betekent niet automatisch dat zij hun gedrag ook daadwerkelijk gaan veranderen. Wel geven de uitkomsten inzicht in welke gezondheidsdoelen veel voorkomen, bij welke groepen bepaalde doelen vaker spelen en welke ondersteuning inwoners eventueel wensen.
Daarmee bieden de resultaten aanknopingspunten om het gesprek over gezondheidsbevordering niet alleen vanuit beleid en professionals te voeren, maar ook vanuit het perspectief van inwoners.
Het onderzoek is uitgevoerd door Planbureau Fryslân in samenwerking met Campus Fryslân, RUG, Friese Preventieaanpak, GGD Fryslân en Partoer, via de Kenniswerkplaats Gezond Fryslân.
Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie
Deze site is standaard ingesteld op 'cookies toestaan", om je de beste mogelijke blader ervaring te geven. Als je deze site blijft gebruiken zonder je cookie instellingen te wijzigen, of als je klikt op "Accepteren" hieronder, dan geef je toestemming voor het gebruik van Cookies.
06 373 348 10