Inwoners van Fryslân zijn sterk verbonden met het landschap en bijna negen op de tien vinden natuur belangrijk. Tegelijkertijd lopen de voorkeuren voor het gebruik van de beschikbare ruimte uiteen: veel inwoners willen meer ruimte voor natuur, woningen en recreatiegebieden, en juist minder ruimte voor industrieterreinen, landbouw en energie-infrastructuur. Dat blijkt uit de geactualiseerde monitor Natuur & Landschap.
Inwoners waarderen het Friese landschap gemiddeld met een 7,6 en geven hun verbondenheid ermee een 8,0. Toch vindt 36 procent dat het landschap in de afgelopen vijf jaar achteruit is gegaan.
Als inwoners de ruimte in Fryslân opnieuw mochten indelen, zou 62 procent (veel) meer ruimte willen voor natuurgebieden. Tegelijkertijd wil 47 procent minder ruimte voor energie-infrastructuur, zoals zonneparken, windmolens en hoogspanningsverbindingen.
De energietransitie vraagt juist om méér ruimte voor duurzame energievoorzieningen. Die kunnen het landschap zichtbaar veranderen en daarmee botsen met andere wensen voor de inrichting van Fryslân. Dat is ook terug te zien in de opvattingen over windmolens op land. Uit onderzoek via Panel Fryslân blijkt dat 65 procent van de inwoners windmolens op land onder bepaalde voorwaarden acceptabel vindt. Zestien procent vindt ze altijd acceptabel en negentien procent nooit.
Voor inwoners zijn daarbij verschillende voorwaarden belangrijk. Zo willen zij overlast voor omwonenden voorkomen. Ook een goede inpassing in het landschap, betrokkenheid bij plan- en besluitvorming en de mogelijkheid om mee te profiteren van de opgewekte energie spelen een rol. Een coöperatieve aanpak, waarbij inwoners gezamenlijk betrokken zijn bij een energieproject en kunnen delen in de opbrengsten, kan daar invulling aan geven.
De uitkomsten zijn ook relevant voor de discussie over solitaire dorpsmolens binnen de provinciale omgevingsvisie (POVI). De provincie wil geen nieuwe solitaire dorpsmolens toestaan en zet liever in op het clusteren van molens, bijvoorbeeld bij bedrijventerreinen.
Uit de paneldata blijkt dat inwoners geen eenduidige voorkeur hebben voor de plaatsing van windmolens. Van de inwoners die windmolens op land onder voorwaarden acceptabel vinden, geeft zeventien procent aan deze alleen acceptabel te vinden in windparken en niet verspreid. Daartegenover staat twintig procent die windmolens juist alleen acceptabel vindt wanneer ze verspreid worden geplaatst.
De cijfers geven zo geen rechtstreeks antwoord op de vraag of dorpsmolens wenselijk zijn. Ze laten wel zien dat acceptatie samenhangt met de manier waarop windmolens worden ingepast en met de mate waarin inwoners bij de besluitvorming worden betrokken.
Daarmee bieden de uitkomsten inzicht in het inwonersperspectief op de afweging tussen energietransitie, landschapskwaliteit en zeggenschap van de mienskip.
Meer cijfers over onder andere de verdeling van het Friese landschap, de ervaren biodiversiteit en de opvattingen van inwoners over stikstofmaatregelen zijn vanaf nu te vinden in de geactualiseerde monitor Natuur & Landschap van Planbureau Fryslân.
De monitor is gebaseerd op vernieuwde gegevens van het CBS en Panel Fryslân.
Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie
Deze site is standaard ingesteld op 'cookies toestaan", om je de beste mogelijke blader ervaring te geven. Als je deze site blijft gebruiken zonder je cookie instellingen te wijzigen, of als je klikt op "Accepteren" hieronder, dan geef je toestemming voor het gebruik van Cookies.