Filter resultaten
Thema
Toon alles
Type
berichten gevonden

Krapte en vergrijzing zorgen voor uitdagingen op de Friese arbeidsmarkt

De Friese arbeidsmarkt heeft te maken met een aanhoudende krapte en een krimpende beroepsbevolking. Dat blijkt uit de geactualiseerde monitor Werk. De krapte raakt vooral sectoren zoals zorg, onderwijs, kinderopvang, techniek en ICT. 

Krimp van de beroepsbevolking door vergrijzing

De vergrijzing is in Fryslân sterker aanwezig dan gemiddeld in Nederland. Dit heeft gevolgen voor de omvang van de potentiële beroepsbevolking (inwoners van 15 tot 75 jaar). Deze groep krimpt van 492.000 in 2025 naar 466.000 in 2050, een afname van 26.000 in komende 25 jaar. De krimp van de potentiële beroepsbevolking speelt het sterkst in Zuidwest-Friesland. Ontwikkelingen in het aantal banen per gemeente, regio en sector staan in de geactualiseerde monitor Werk. De prognose van de beroepsbevolking is nieuw in deze monitor. 

Werkloosheid en banenontwikkeling

Waar Fryslân tot 2019 een hoger werkloosheidspercentage had dan landelijk, is de werkloosheid sinds 2020 in Fryslân lager dan landelijk. Wel zijn er binnen Fryslân (3,8%) regionale verschillen: 

  • Leeuwarden: 5,0% werkloosheid  
  • De Fryske Marren: 3,0% werkloosheid 

Tussen april 2024 en april 2025 steeg het aantal banen in Fryslân met bijna 4.000. Deze groei vond voornamelijk plaats in de zakelijke dienstverlening (+670 banen), de handel (+480 banen) en de zorg en welzijn (+460 banen). Voor de periode 2024-2027 wordt een totale banengroei van 0,5% verwacht. In de zorg en de bouw blijft het aantal banen naar verwachting toenemen, terwijl in het onderwijs en de uitzendbranche sprake is van een afname.  

Daarnaast zullen technologische ontwikkelingen, zoals voortgaande automatisering, robotisering en AI, gevolgen hebben voor het banenaanbod. Daarom is investeren in vaardigheden belangrijk (UWV, 2026). 

Leven lang ontwikkelen en arbeidsparticipatie

Uit gegevens van het inwonerpanel van Planbureau Fryslân blijkt dat het aandeel werknemers dat een opleiding of cursus volgt is afgenomen: 

  • Basisonderwijs, vmbo, mbo-1: daling van 8% in 2023 naar 5% in 2025.  
  • Havo, vwo, mbo 2-4: daling van 24% in 2023 naar 22% in 2025.  
  • Hbo, wo: daling van 19% in 2023 naar 18% in 2025 

Deze daling is zorgelijk vanwege het belang van wendbaarheid op de veranderende arbeidsmarkt. 

Daarnaast ligt de arbeidsparticipatie in Fryslân structureel lager dan landelijk. Een hogere arbeidsparticipatie is één van de oplossingsrichtingen bij een krappe arbeidsmarkt (Huisink en Marchand, 2025). Eerder was jaar in jaar uit een lichte stijging van de arbeidsparticipatie te zien, maar deze ontwikkeling stagneert volgens de meest recente cijfers. De netto-arbeidsparticipatie in Fryslân daalde van 72,4% in 2024 naar 72,0% in 2025, terwijl het landelijk gemiddelde in dezelfde periode gelijk bleef.

Arbeidsproductiviteit en technologie

De groei van de economie kwam de laatste jaren vooral doordat er meer mensen werkten. Nu het aantal mensen dat werkt nauwelijks nog groeit, kan de beoogde groei (1,5%) alleen gerealiseerd worden met een hogere arbeidsproductiviteit (Rijksoverheid, 2026). Daarvoor zijn Leven Lang Ontwikkelen en investeringen in innovatie en digitalisering heel belangrijk. 

Lees meer

Benieuwd naar de volledige data over krapte en vergrijzing in onze provincie? Bekijk de nieuwste cijfers in de bijgewerkte monitor Werk.

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

Deze site is standaard ingesteld op 'cookies toestaan", om je de beste mogelijke blader ervaring te geven. Als je deze site blijft gebruiken zonder je cookie instellingen te wijzigen, of als je klikt op "Accepteren" hieronder, dan geef je toestemming voor het gebruik van Cookies.

Sluiten